Activiteiten

geleid bezoek aan de Europalia-tentoonstelling ‘Ancestors & Rituals’
Rodenbachfonds

Dinsdag 07 November 2017, 13:30 - 17:00

Van 10 oktober tot 21 januari zoomt Europalia in op de traditionele en hedendaagse cultuur van Indonesië. Het tweejaarlijkse festival biedt een nieuwe kijk op het gastland aan de hand van talrijke artistieke uitwisselingen en creaties, tentoonstellingen, dans, muziek – met de gamelan in de hoofdrol –, literatuur en film.

Wij nemen u mee naar de tentoonstelling ‘Ancestors & Rituals’ waar u de pracht van de eeuwenoude voorouderrituelen aan de hand van archeologische en etnografische schatten, hedendaagse creaties en archiefbeelden kunt ontdekken.

Indonesië is een immense archipel van meer dan 13.000 eilanden, die zich uitstrekken over maar liefst 5.000 kilometer van oost naar west. Er zijn ongeveer 255 miljoen inwoners, 300 etnische groepen en meer dan 700 talen. Dat zegt al iets over de diversiteit van het land en de culturen waaruit het bestaat.

Toch hebben bijna al deze culturen een gemene deler, namelijk het belang dat ze hechten aan de voorouders. Van Sumatra tot Papoea, over Java, Borneo, Sulawesi, de Kleine Soenda-eilanden en de Molukken: de voorouders speelden – en spelen vaak nog – een vooraanstaande rol in Indonesië.

De voorouders, die biologisch of mythisch kunnen zijn, zijn nauw verbonden met het verleden, het heden en de toekomst. Ze vervullen daarbij drie cruciale functies. Ten eerste zijn ze een directe link tussen de Indonesiërs en hun verleden, waardoor de levenden hun plaats in de stamboom kunnen krijgen en hun status en sociale positie bepalen. Vervolgens garanderen de voorouders het evenwicht in de samenleving en verzekeren ze door hun steun en bescherming een harmonieus heden. Tot slot zijn ze een bron van vruchtbaarheid en zorgen ze voor de toekomst en het voortbestaan van de volkeren en hun culturen.

De uitwisselingen met andere culturen en religies hebben in de loop van de millennia grote invloed uitgeoefend op de kunsten, op de identiteitsbeleving en op de manier waarop de Indonesiërs naar eigen land kijken.

Vaak ligt de handel aan de basis van deze uitwisselingen. In de 5de en 6de eeuw introduceerden Indiase kooplui, monniken en heen en weer reizende studenten het boeddhisme en het hindoeïsme op Sumatra en Java. De bekende tempels Borobudur en Prambanan tonen aan dat deze twee religies snel aan belang wonnen op het Indonesische grondgebied. Het is ook de handel die de eerste bezoekers uit China en het Midden-Oosten (vanaf de 7de eeuw) meebracht. Via het Midden-Oosten kwam de islam naar Indonesië, die vanaf de 13de eeuw op Java en Sumatra een enorme bloei kende. Nog later kwamen de Portugese kolonisten, gevolgd door de Nederlanders, op zoek naar kostbare specerijen. Zij legden respectievelijk het katholicisme en het protestantisme op.

Al deze culturen gaven vorm aan de relatie van de Indonesiërs met hun voorouders. Ze verrijkten de vooroudercultus met eigen accenten of probeerden hen net te vernietigen, zoals gebeurde met de Nederlandse kolonisatie. Ook de vooroudercultus zelf drong binnen in de verschillende nieuwe culturen en religies.

Tot slot wordt er in de tentoonstelling een uitgebreid luik aan de verbazingwekkende dodenrituelen gewijd. Ze bestaan vaak uit verschillende fasen en meerjarige cycli die een overledene toelaten om voorouder te worden. De achtergeblevenen sparen kosten noch moeite om hem of haar naar de bovenwereld te begeleiden en zo ook het evenwicht en de harmonie in de gemeenschap te bewaren.

 

afspraak: om 13.30u aan de loketten (onder grote uurrooster) van het station Brussel-Centraal - te voet naar Bozar (5 minuten)

deelname: leden: 16 euro - niet-leden: 18 euro

inbegrepen: gids en inkom - (rondleiding: anderhalf uur)

inschrijven: vóór 30 oktober 2017 (verschuldigde bedrag daarna overschrijven op BE73 0682 0127 8360 met vermelding ‘Europalia’)

 

GSM-nummer voor noodgevallen de dag zelf: 0489/152 240

 

Indien gewenst kan u er aansluitend de gratis tentoonstelling ‘Happy Birthday Europalia!’ bezoeken.

Europalia viert dit jaar dubbel feest. Het festival bestaat 45 jaar en is aan zijn 25e editie toe. Redenen genoeg om uit te pakken met een fascinerende archieftentoonstelling. Met krantenartikels, affiches, foto’s, films en televisiereportages haal je herinneringen op van de groots opgezette Europalia-tentoonstellingen van 1969 tot 2013. Europalia pakt ook uit met een uitgebreid kinder- en jongerenaanbod, een vernieuwd logo en E25, een film over bruggen en bruggenbouwers. Hij werd speciaal voor Europalia gemaakt, een festival dat als doel heeft bruggen te slaan tussen landen en culturen.